چطور بفهمیم فایل دانلودشده سالم است؟ بررسی SHA-256

بعضی سایت‌ها کنار لینک دانلود یک رشتهٔ طولانی از حرف و عدد می‌گذارند؛ اسمش کد صحت (چک‌سام) است و معمولاً با SHA-256 نوشته می‌شود. این کد اثر انگشت فایل است. اگر کد فایلی که گرفته‌اید با کد سایت یکی باشد، فایل کامل است و تغییری نکرده. اگر فرق داشته باشد، فایل خراب شده یا عوض شده است. این مطلب نشان می‌دهد در پرشین دانلود منیجر و بدون آن چطور این را بسنجید.

بررسی با پرشین دانلود منیجر

1. دانلود باید کامل شده باشد. فقط فایل دانلودهای تکمیل‌شده قابل بررسی‌اند.
2. روی دانلود راست‌کلیک کنید و «بررسی سلامت فایل» را بزنید.
3. کد صحتی را که سایت منتشر کرده در خانهٔ «کد صحت منتشرشده در سایت» بچسبانید و «بررسی» را بزنید.
4. چند لحظه صبر کنید. برای فایل‌های بزرگ محاسبه کمی طول می‌کشد. بعد یکی از این دو پیام می‌آید.

نکته‌هایی که کار را راحت می‌کنند:

• لازم نیست بدانید کد از کدام نوع است. برنامه از روی طول کد تشخیص می‌دهد: ۳۲ نویسه MD5، ۴۰ نویسه SHA-1، ۶۴ نویسه SHA-256 و ۱۲۸ نویسه SHA-512.
• متن را همان‌طور که هست بچسبانید. یک خط کامل از خروجی sha256sum، خروجی certutil که بایت‌هایش با فاصله جدا شده‌اند، یا متنی مثل SHA-256: ... هم پذیرفته می‌شود. برنامه کد را از میان آن پیدا می‌کند. نوشته شدن با حروف بزرگ یا کوچک هم فرقی ندارد.
• اگر خانه را خالی بگذارید، برنامه فقط کد SHA-256 فایل را محاسبه و نشان می‌دهد.
• اگر چیزی بچسبانید که کد شناخته‌شده‌ای در آن نیست، برنامه می‌گوید «کدی با طول شناخته‌شده در متن پیدا نشد» و حدس نمی‌زند.

بدون پرشین دانلود منیجر

در ویندوز، در PowerShell:

Get-FileHash .\file.iso -Algorithm SHA256

یا در خط فرمان:

certutil -hashfile file.iso SHA256

در لینوکس:

sha256sum file.iso

بعد کد خروجی را با کد سایت مقایسه کنید. نوشته شدن با حروف بزرگ یا کوچک فرقی ندارد، ولی همهٔ نویسه‌ها باید یکی باشند.

ناهمخوان بود؛ حالا چه کنم؟

فایل را باز نکنید و اجرا نکنید. به ترتیب این‌ها را امتحان کنید:

1. کد را دوباره بررسی کنید. گاهی کد مربوط به نسخه یا فایل دیگری از همان صفحه است، یا موقع کپی ناقص چسبانده شده.
2. فایل را دوباره دانلود کنید. اگر دانلود در اثر قطعی اینترنت خراب شده بود، دانلود دوباره معمولاً مشکل را حل می‌کند. اگر دانلودی را متوقف کرده باشید و در این فاصله فایل روی سرور عوض شود، برنامه موقع ادامه دادن دانلود را از اول شروع می‌کند تا دو نسخه به هم نچسبند؛ اینجا بیشتر بخوانید.
3. اگر دوباره هم ناهمخوان بود، احتمالاً فایل روی سرور عوض شده و سایت هنوز کد قدیمی را دارد، یا فایل دست‌کاری شده است. از خود سایت بپرسید و تا روشن شدن موضوع فایل را اجرا نکنید.

این بررسی چه چیزی را ثابت می‌کند و چه چیزی را نه؟

کد صحت ثابت می‌کند فایل شما همان فایلی است که کد برایش نوشته شده. اگر کد و فایل هر دو از یک صفحه آمده باشند و آن صفحه را کسی دست‌کاری کرده باشد، هر دو با هم عوض می‌شوند و بررسی چیزی نمی‌گوید. پس بهتر است کد را از جایی بگیرید که به فایل وابسته نیست، مثلاً صفحهٔ رسمی نرم‌افزار. این بررسی جای آنتی‌ویروس را هم نمی‌گیرد. وقتی فایل تمام‌شده‌ای را از داخل برنامه باز می‌کنید، خود ویندوز آن را با آنتی‌ویروس نصب‌شده می‌سنجد؛ آن بررسی کار ویندوز است و جدا از این کد است.

برای فایل‌های خود ما هم همین کد هست: کد SHA-256 هر نسخه کنار دکمهٔ دانلود در صفحهٔ دانلود و در صفحهٔ اندروید آمده است. نسخهٔ اندروید هم وقتی سرور یا سایت کد را اعلام کرده باشد، فایل را با آن می‌سنجد.